الصّمت أرفع العبادة.سکوت والاترين عبادت

لسان العاقل وراء قلبه .

امير مؤمنان ( ع ) فرمود : زبان خردمند در پشت دل اوست .

شارح گويد : وراء به معناى پشت سر است و گاهى به معناى قدّام (پيش رو مى‏باشد ) و اين لغت معانى ضدّ هم دارد و هر گاه او را به ( كلمه بعد ) اضافه نكنى گويى :

لقتيه من وراء « او را از پشت سر ديدم » پس او را به عنوان غايت رفع مى‏دهى مثل اين كه گويى : من قبل ، در مختار الصّحاح چنين آمده است .

معناى كلمه اين است كه : شخص خردمند سخنى نگويد مگر پس از آنى كه در آن بيانديشد . چون زبانش پشت و پس قلبش است پس اوّل مى‏انديشد آنگاه سخن مى‏گويد ، و زبان احمق چنان نيست چون زبان او در جلو قلبش است و به همين سبب پيش از انديشيدن سخن مى‏گويد و موجب پشيمانى و سرگردانيش مى‏شود .

قلب الاحمق وراء لسانه .

امير مؤمنان ( ع ) فرمود : قلب احمق پشت زبانش است .

شارح گويد كه : احمق از روى انديشه و تامّل سخن نمى‏گويد بلكه هر چه را شنيده خواه خير باشد خواه شرّ به نفع باشد يا به ضرر بدان تكلّم مى‏كند ، زيرا قلبش كه جاى تفكر و انديشه است در پشت زبان اوست كه جاى سخن گفتن است ، پس در آن فرو رفته و در زير زبانش پنهان است ، بنابر اين نمى‏تواند بيانديشد بلكه تنها وظيفه و كارش سخن گفتن است پس برايش سزاوارتر آن است كه جز در هنگام لزوم هرگز سخن نگويد .

منبع : شرح بر صد كلمه أمير المؤمنين ، عبد الوهاب

لینک : http://www.islamicecenter.com/ketaabkhaaneh/IMAM_ALI/sharh_100_kalameh_abdulwahhaab_10.html